Kogo wiatry zagnały do Brazylii, ten wie, że zawsze jest tam inflacja.
Wartość miejscowej waluty spada, ceny rosną i kiedy trudno jest już przy zakupie bochenka chleba operować milionami następuje denominacja i zmienia się nazwę waluty – cruzeiro na cruzado, cruzado na cruzado novo, cruzado novo na cruzeiro real itd. Obecnie walutą brazylijską jest real.
Na ogół inflacja oceniana jest negatywnie, ale – jak się okazuje – ma też swoje blaski, a nie tylko cienie.
Jesienią 1988 roku, od 5 do 11 listopada, podczas rejsu Międzynarodowej Szkoły pod Żaglami Krzysztofa Baranowskiego, Pogoria stała w marinie Gloria w Rio de Janeiro. Dokładnie: nie w samej marinie, ale na kotwicy w dość obszernym awanporcie.
Trasa Pogorii płynącej z Międzynarodową Szkołą Pod Żaglami Krzysztofa Baranowskiego w latach 1988-1989
Dzień przed planowanym wyjściem w morze miałem wachtę i przypomniałem sobie, że 15 listopada są moje urodziny. Pomyślałem więc, że należałoby kupić ze dwie butelki miejscowego trunku cachaça i parę butelek soków owocowych. Nie mogąc zejść ze statku ze względu na wachtę, poprosiłem wychodzące do miasta dwie nauczycielki, aby zrobiły mi te zakupy. Dałem im 10 USD, nie bardzo zdając sobie sprawę z kursu cruzado do dolara.
Wieczorem z lądu zawołano o ponton, bo komunikacja z lądem odbywała się przy pomocy pontonu.
Wysłałem ponton, ale kiedy dobił z powrotem do burty zaczęto z niego wyładowywać na pokład jakieś paki, a obie panie zaczęły mnie sztorcować, że zmusiłem je do noszenia ciężarów i powiedziały, że ręce to już mają wyciągnięte do kostek nóg. Zacząłem się bronić, że niczego takiego im nie zlecałem, ale odpowiedź była twarda:
– Dałeś 10 dolarów, kazałeś za to zrobić zakupy, to zrobiłyśmy!
Teraz potrzebne jest wyjaśnienie. W tamtym czasie w Brazylii z powodu inflacji kurs dolara był bardzo wysoki, o ile pamiętam blisko dwustu cruzados za dolara. Butelka cachaçy kosztowała poniżej 100 cruzados, a butelka soku owocowego troszkę więcej. Nic dziwnego, że paniom było ciężko to nieść.
Urodziny się udały, a ja pomyślałem, że inflacja ma swoje blaski.
1988, 30 października, Atlantyk: Ziemowit Barański, I oficer i dyrektor Międzynarodowej Szkoły Pod Żaglami Krzysztofa Baranowskiego na rufie STS Pogoria
Fot. Ryszard Mokrzycki
Ponownie los rzucił mnie do Brazylii dziesięć lat później, gdy byłem kapitanem Fryderyka Chopina w rejsie Chrześcijańskiej Szkoły pod Żaglami w 1998 roku. Tym razem zawinęliśmy do Salvadoru. Przelot z Buenos Aires był długi z powodu słabych i przeciwnych wiatrów. Przed wyjściem z Salvadoru trzeba było uzupełnić zapasy i zatankować paliwo.
Tu muszę wspomnieć moją rozmowę z organizatorem rejsu, ks. Andrzejem Jaskułą, jeszcze w Polsce, podczas której padło pytanie, jak rozwiązać sprawę różnych płatności podczas rejsu. Odpowiedziałem, że najlepiej mieć walizkę lub kufer pieniędzy, najlepiej w dolarach o niskich nominałach. Ale Andrzej powiedział, że ma złotą kartę płatniczą i nie będzie problemów.
W Salvadorze zamówiona bunkierka podeszła do burty i zaczęło się tankowanie paliwa. Pytamy, ile wyniesie należność. Odpowiedź brzmi „3000 dolarów”. Miejscowej waluty nie chcą, bo jest inflacja i real z dnia na dzień traci na wartości. Ksiądz Andrzej – posiadacz złotej super-karty kredytowej – wybrał się więc do banku po pieniądze. Tankowanie skończyło się mniej więcej w ciągu jednej godziny, ale księdza Andrzeja nie było. Kapitan bunkierki niecierpliwił się prawie przez trzy godziny zanim wreszcie – spocony i zdenerwowany, ale z pieniędzmi – pojawił się ksiądz Andrzej.
Okazało się, że bank nie chciał wypłacić potrzebnej sumy w dolarach tylko w miejscowej walucie real brasileiro. Na pytanie, skąd wziąć dolary, padła odpowiedź, że należy wymienić reale w jakimś kantorze wymiany.
W pierwszym kantorze mieli jednak tylko 300 dolarów, w kolejnym 500 – i tak dalej. Wreszcie po wizytach w kilku kantorach – zwracam uwagę, że to tropiki – udało się Andrzejowi uzbierać te 3000 dolarów, oczywiście z dużą stratą przy podwójnej operacji wymiany.
Tak sprawdziła się trochę złośliwa uwaga kapitana, że do egzotycznych krajów najlepiej wybierać się z walizką pieniędzy w banknotach jednodolarowych. Tym razem pomyślałem jednak, że inflacja ma też swoje cienie.
Ziemowit Barański
Tekst powyższy wchodzi w skład antologii Jak się raz zacznie…
zawierającej 80 opowiadań z żeglarskiego życiorysu Kapitana Barańskiego.
►sprawdźcie TU, czy są jeszcze jakieś egzemplarze◄
► Periplus – powrót na Stronę Główną